KADER DEĞİŞİR Mİ? İNSAN, KADERİ DEĞİŞTİREBİLİR Mİ?

Kaderimizi kim belirler?

Bazı insanlar, insanın kaderini değiştirilebileceğini iddia eder. Peki, insan kaderini değiştirebilir mi, insan iradesi ile kaderin arasında ne gibi bir ilişki vardır? İnsan neyi değiştirebilir, neyi değiştiremez?

İnsanın ataları şeytana kanıp günah işleyip pişman olup Allah’a yalvarınca Allah, Âdem ve Havva’nın neslini imtihan edip şeytana uymayanları tekrar cennete yerleştireceğine dair söz vermiştir. Allah, insanın önüne iyi ve kötü olmak üzere milyonlarca seçenek hazırlayıp koymuştur. İnsanı irade sahibi yaptığı için insanın seçme ihtimali olan milyonlarca iyi ve kötü seçeneğin; hayata geçirilebilmesi için yaratılması gereken her bir şeyin hesabını yapmış ve bir Kitap’a yazmıştır. Bunu yapmak Allah’a göre zor değildir.

27: NEML / 74. 75. Göklerde ve yerde gizli hiçbir şey yoktur. Hepsi apaçık bir Kitap’ta yazılıdır. Rabbin, insanların içlerinde gizlediklerini de açığa vurdukları da elbette bilir.

İmtihan edilmemiz için yaratılmış olan seçenekler kader diye adlandırılmış olan Allah’a mahsus bir ilim ile Allah tarafından oluşturulmuş plan ve hesaplardır ve bunlar yine Allah tarafından kayda alınmıştır. Allah’ın yaratmasında rastlantıya yer yoktur. Allah bilgindir ve yarattığı her şeyi ilmini kullanarak yaratmıştır. Allah’ı şapkadan kuş çıkaran bir büyücü gibi görmek yanlıştır.

KADERİ DEĞİŞTİRMEK MÜMKÜN MÜ?

Allah’ın insanı nasıl imtihan ettiğine insanların uygulamalarından bir örnek verebiliriz. Örneğin, test usulü imtihanda bize beş seçenek sunulur ve doğru cevabı bulmamız istenir. İmtihan olabilmemiz için önceden imtihan için bir hazırlık yapılması gerekir. İmtihanda sorulacak sorular neler olacak, soru, cevap şıkkı kaç tane olacak, doğru cevap kaçıncı şık olacak önceden planlanır ve gereken hazırlık yapılır. Öğrenciler hangi okullarda sınava alınacak, sınav ne kadar sürecek, bir sınıfta kaç öğrenci ve kaç öğretmen bulunacak önceden planlanır.

Sınav sonuçları ne zaman belli olacak, sınavı kazananlar puan durumuna göre hangi okullara yerleştirilecek bunların hesabı önceden yapılmış olmalı ve öğrencilere bildirilmelidir. Bunlar imtihan gününe bırakılamaz. İnsanın yeryüzündeki imtihanı da işte buna benzer. Allah da her şeyi önceden hesaplamış, kaydetmiş, derslerimizde nasıl başarılı ya da başarısız olacağımızı da peygamberler vasıtasıyla bizlere bildirmiştir.

Hayat bir imtihandır ve biz şu anda imtihan için sınıfta bulunuyoruz. Soruları değiştiremeyiz ama önümüze konulan cevap seçeneklerini sınıftan çıkmadan değiştirebiliriz. Kader sorulardır. Soruları ve soruların cevap şıkları biz sınıfa girmeden hazırlanmıştır. İmtihan esnasında ne sorular ne de sınav süresi değiştirilir.

Öldükten sonra, yeniden diriltilmeden önce bir bekleme süreci tayin edilmiştir. Bu süreçte sınav sonuçlarımız değerlendirilmiş olacak. Hiçbirimize zerre kadar haksızlık edilmeyecek. Sınav sonuçlarımız bir kitap olarak ellerimize verilecek. Oku, kitabını denilecek. O öyle bir kitap olacak ki okuma yazma bilen, bilmeyen herkes kendi kitabını okuyabilecek. Tıpkı bugün mutlu günlerimizi filme alıp sonra seyrettiğimiz gibi. Eline tutuşturulan sonuç belgesini okuyan veya seyreden kimse yaptığını inkâr edemeyecek. Pişmanlık içinde kıvranacak çünkü ebedi bir hayata başlamış olacak. Ölmek istese de artık ölmeyecek çünkü hayat imtihan edilmek, ölüm imtihan sonucunu değerlendirmek için yaratılmış bir süreçtir.

Puan durumumuza göre Allah bizi cehennemlere veya cennetlere yerleştirecektir. Seçtiğimiz yolun planını ve hesabını yapan yani imtihan sorularını ve soru şıklarını hazırlayıp önümüze koyan O’dur. O’nun hazırlayıp önümüze koymuş olduklarını biz değiştiremeyiz ama doğru şıkkı bulup işaretleyebiliriz. İyi bir insan iken kötü bir insan olmayı veya kötü bir insan iken iyi bir insan olmayı tercih edebiliriz. Allah bunun yollarını bize göstermiş bizi eğitmek için elçiler göndermiştir. Gönderilen Kitapları açar ciddi bir şekilde derslerimize çalışırsak doğru seçeneği bulup işaretleye biliriz. Ne kadar da çok şanslıyız, biliyor musunuz? Sınıftayız ama imtihan edildiğimiz Kitap da yanı başımızda. Onu açıp okuyabiliyoruz ve doğru şıkkı bulma şansımız var. Bu imkân bize sunulmuş.

Kader Allah’ın takdir etmesi planlaması, hesaplaması ve bir Kitap’a kaydetmesi ise insan Allah’ın takdir edip kaydettiğini değiştiremez. Kaderi değiştiremeyiz ama seçtiğimiz yolu, yaşadığımız hayat tarzını Allah’ın razı olacağı şekilde değiştirebiliriz.

İnsan, Allah’ın hesabını yaptığı, kaydettiği senaryolardan kendi iradesiyle bir rol seçer. İnsan seçtiği rolü değiştirebilir yani insan imtihan için hazırlanan kaderinin içinde gezinebilir ve mevcut seçip yaşamakta olduğu rolünü değiştirip Allah’ın izniyle kendine daha güzel veya daha kötü bir rol seçebilir. Allah, Allah’a ait olan KADER dediğimiz bir ilim ile içinde gezinebileceğimiz yolları hazırlamıştır. Biz bu yolları tahrip edemeyiz sadece içinde geziniriz.

Allah, yaşamak isteme ihtimalimiz bulunan bütün olası yolların hepsini kader dediğimiz ilmiyle hesaplamış ve bir Kitap’a kaydetmiştir. Biz eyleme geçince Rabbimiz de ihtiyacımız olanı yaratmaya başlar çünkü kişinin ihtiyacı olan her bir şeyin hesabı Rabbimiz tarafından önceden yapılmış ve kitaba kaydedilmiştir. Yani bir kişi yolunu değiştirmekle kaderini değiştirmiş olmaz. Allah’ın yazıp kayıt altına aldığı bir şeyi kul değiştiremez.

Allah bizi imtihan etmek için iyi veya kötü olmak üzere birçok yol yaratmıştır. İnsan, hedefine ulaşmak amacıyla yola çıkar ve seçtiği yolda yürür. Yolları hazırlayan, imtihan için biz insanların kullanımına sunan Rabbimizdir. Bu yollardan kimisi cehenneme çıkar kimisi cennete. Yollarda uyarı işaretleri mevcuttur. Nereye gitmek istediğimize karar verecek olan bizleriz. Nereye gitmek istiyorsak gidebiliriz. Bu bizin irademize bırakılmıştır. Eğer istersek uyarı levhasını dikkate alıp yolumuzu değiştirebiliriz. Bu seçeneklerin hepsi mevcuttur.

EVLİLİK KADER MİDİR? DUA İLE KADER DEĞİŞİR Mİ?

İnsan irade sahibi olarak yaratılmıştır. İnsan evlenmek istediğinde karşı cinsten birçok seçenekle karşılaşır ve kiminle evleneceğine dair kararı özgür iradesiyle verir. Kararımızın özgür irademize bağlı olduğunu ayetlerden de anlayabiliyoruz. Örneğin, Allah müşriklerle ve zina yapanlarla evlenmeyin, demekte ve bizi uyarmaktadır. Evlenip evlenmeme kararını verebiliyoruz ki Allah bizi uyarıyor yoksa uyarmazdı. Uyarı var ama müdahale yok. Bu bizim irademize bırakılmış ve bize seçme şansı verilmiştir. Bize evlenmemiz için iyi veya kötü birçok evlenme seçenekleri sunulmuş olması ve seçme şansı verilmiş olması bir imtihandır. Müşrik ile evlenmeyi tercih edersek günahkâr oluruz. Mümin ile evlenmeyi tercih edersek Rabbimizin rızasını kazanmış oluruz.

Allah hidayete erişmek isteyeni, hidayete eriştirir. Rabbimizin bizi doğru yola iletmesini arzu edersek ve doğru yola ulaşmak için dua edersek, Rabbimiz bizim doğru yolu bulmamıza yardım eder. Namazımızın her rekatında okuduğumuz Fatiha suresi bir duadır. Namaz kıldığımız zaman doğru yola ulaşabilmek için dua etmiş oluruz.

Bizler için yaşanması zorunlu senaryolar mevcut değildir. Rabbimiz bizim için tek bir yol değil, tercih edip yaşayabileceğimiz birçok olası yollar hazırlamıştır. Hangi yol iyi, hangi yol kötü bunları da bizlere bildirmiştir. Bize düşen iyi bir insan olmak Rabbimizin rızasını kazanmak olacaktır. Ancak Rabbimizin rızasını kazanarak ebedi mutluluğa erişebiliriz.

Okuduğunuz için teşekkürler. Selam ve dua ile kalın.