KİTAP EHLİ NE DEMEK?

KUR’AN’DA EHLİ KİTAP İFADESİ HANGİ ANLAMDA VE KİMLER İÇİN KULLANILMAKTADIR?

/

MÜMİN, MÜŞRİK, KAFİR, HANİF, MÜSLÜMAN NE DEMEK?

Birçoğumuz Ehli Kitap sözcüklerini işitmiş ve ne anlama geldiğini merak etmişizdir. Birçok makalede bu terimlerin dört kutsal Kitap’a iman edenler için kullanıldığı açıklanmıştır. Bazı makalelerde ise Muhammed ümmetinin ehli kitaba dahil olmadığı, diğer üç din için bu terimlerin kullanıldığı ileri sürülmüştür. Acaba bu açıklamalar doğru mudur? Kur’an ne diyor? Ehli Kitap kime denir? Müslümanlar Ehli Kitap sayılır mı?

Ehli Kitap kendilerine kitap verilen kavimler için kullanılmaktadır. Kur’an’ı Kerim’deki ayetlere baktığımızda Ehli Kitap olarak sadece dört dinin mensupları kastedilmez çünkü Allah, bütün kavimlere peygamber gönderdiğini bildirmektedir. Kur’an’ı Kerim’deki ayetlerden yola çıktığımız zaman bütün kavimleri Ehli Kitap olarak görmemiz gerekir. Ehli kitabın hepsi mümin değildir. Allah, sadece ehli kitabın müminleri ile evlenmemize, kestiklerini ve yediklerini yememize izin vermiştir.

Konumuzu daha iyi anlamak için mümin, müşrik ve kafir ne demek anlamını bilmemiz gerekir çünkü üçü de birbirinden farklı anlamda kullanılır. Bunları Kur’an’ı Kerim’in anlatımıyla aşağıdaki gibi izah edebiliriz.

Mümin, müşrik ve kafirin anlamı nedir?

Mümin ne demektir: Allah’a, meleklerine, peygamberlerin ve Kitapların tamamına iman eden, Allah’ın emir ve yasaklarına uygun hareket eden takva sahibi kimselere mümin, denir.

Müşrik ne demektir: Allah’ın varlığını hiçbir şekilde kabul etmeyen kimselere müşrik denir. Buna örnek olarak Budist ve ateistleri verebiliriz. Müşrikler akıllı bir yaratıcıyı kesinlikle kabul etmezler. Doğanın bir döngü içinde olduğuna, sürekli kendini yenilediğine, doğada bazı nesnelerin uğurlu olduğuna inanır, onlara tapınırlar ya da gözlerinde, gönüllerinde yücelttikleri kimselere tapınırlar.

Kafir ne demektir: Kafirler Allah’ın varlığına inanırlar fakat imanlarında sakatlık vardır. Allah’a şirk koşarak inanırlar ya da peygamberlerden veya kitaplardan bazılarını inkâr ederek inanırlar. Eksik inandıkları için bu kimselere tam inanmadı, inkâr etti anlamında “kafir oldu” cümlesi kullanılır.

Ehli Kitap’ın hepsi mümin midir?

Allah her kavme peygamber göndermiştir. Peygamber gönderilip Kitap indirilen kavimlerin içinde Allah’ın varlığına kesinkes inanmayan müşrik kimseler olmuştur. Allah’a şirk koşarak inandığı için kafir olan kimseler olmuştur. İndirilenin bir kısmına inanıp bir kısmını inkâr ederek kafir olan kimseler olmuştur. Hak olduğunu bildiği halde kıskançlığından dolayı indirileni gizleyip yorumlarıyla tahrip ederek, kendi arzularını din olarak sunan kafir kimseler olmuştur. Bir de gerçekten Allah’a, meleklerine, peygamberlerine ve Kitaplarına iman eden, Allah’ın emir ve yasaklarına uygun hareket eden takva sahibi “İslam’ı yaşayan” kimseler olmuştur.

2: BAKARA / 105. Ne ehli kitaptan kafir olanlar ne de müşrikler Rabbinizden size bir iyilik indirilmesini istemezler. Allah rahmetini dileyene tahsis eder. Allah büyük lütuf sahibidir.

2: BAKARA / 109. Ehli kitaptan birçoğu, nefislerindeki hasetlikten dolayı hak kendilerine apaçık belli olduktan sonra sizi imanınızdan döndürüp kafir yapmak isterler. Allah bir emir indirinceye kadar onları hoş görüp affedin. Elbette Allah’ın her şeye gücü yeter.

Ehli Kitaptan Allah’a, meleklerine, peygamberlerine ve Kitaplarına iman eden, Allah’ın emir ve yasaklarına uygun hareket eden takva sahibi kimselerle evlenmek, kestiklerini ve yediklerini yemek helal kılınmıştır. Bu kimselerin hepsi aynı inanç temeli üzerinde hareket ederler ve “La ilahe illallah” cümlesinde birleşirler. Allah bu topluluğa İslam adını vermiştir ve bunların tek ümmet olduğunu bildirmiş, müminler kardeştir, demiştir.

Peygamberimiz dönemine bir göz atacak olursak aynı toplumda hem müşriklerin hem kafirlerin hem de müminlerin olduğunu görürüz. Kafirler, müşriklerle tarih boyunca yardımlaşmıştır. Allah, kafirlerin ve müşriklerin tek ümmet olduklarını inananları imanlarından döndürmek için birbirleriyle yardımlaştıklarını bildirmiştir. Ehli Kitaptan kafir olanlarla ve müşrik olanlarla evlenmek; kestikleri, yedikleri pis şeyleri yemek ve içmek müminlere haram kılınmıştır. Aşağıdaki ayet Yahudi ve Hristiyanlardan dinlerini dejenere edenlere hitap etmektedir.

3: AL-İ İMRAN / 67. İbrahim ne Yahudi ne de Hristiyan’dı. O, müşriklerden olmadı. Hanif bir Müslüman’dı.

Hanif ne demek: Allah’tan başkasını Rab edinmeyen, hiçbir şeyi Allah’a ortak koşmayan ve Allah’tan başkasına ibadet etmeyen, has bir Müslüman.

3: AL-İ İMRAN / 64. De ki: “Ey ehli kitap sizinle bizim aramızdaki ortak söze gelin. Biz Allah’tan başkasını Rab edinmiyoruz. Hiçbir şeyi O’na ortak koşmuyoruz ve Allah’tan başkasına ibadet etmiyoruz.” Ortak söze sahip çıkarlarsa derler ki: “Tanık olun biz de Müslümanlarız.”

 29: ANKEBÜT / 46. Ehli kitaptan size zulmedenler hariç diğerleriyle tartışmayın. Onlarla güzel bir şekilde hayır üzerine konuşun. Deyin ki: “Size indirilene de bize indirilene de inanıyoruz çünkü sizinle bizim İlahımız aynıdır. Biz de Müslümanlarız.”

Müslüman ne demek: Hz. İbrahim gibi Allah’a her yönüyle teslim olan kimselere Müslüman denir. İslam ve Müslüman kelimeleri sadece Hz. Muhammet ümmeti için kullanılmaz. Diğer gelmiş geçmiş tüm mümin ümmetler için de kullanılır. İslam ve Müslüman aynı anlamda kullanılır. Allah’tan başkasını Rab edinmeyen, hiçbir şeyi Allah’a ortak koşmayan ve Allah’tan başkasına ibadet etmeyen; Allah’a, meleklerine, peygamberlerine ve kitaplarına iman eden; peygamberler ve kitaplar arasında ayırım yapmayan kimseler; Allah’ın emir ve yasaklarına uygun hareket eden takva sahibi tüm insanlar Müslüman’dır.

Allah müminlerin parça parça olmasına razı değildir. Hangi ümmetten olursa olsun dinleri parçalayanlar, Peygamberler ve kitaplar arasında ayırım yapanları Allah mümin kabul etmez. Müslümanların birbirlerine sahip çıkmalarını ve hayırda önde gidenler olarak diğer insanlara güzel örnek olmaları emreder. Allah, kullarının kafir olmasına razı olmaz. Onların lehlerine olduğu için Müslüman olmalarına razı olur çünkü onları dost edinecek ve dostlarını cennetlerde misafir edip en güzel şekilde ağırlayacaktır.

Okuduğunuz için teşekkürler. Allah’a emanet olun.