Etiket arşivi: Zeyd

KÖLELİK VE CARİYELİĞİN DİNDEKİ YERİ NEDİR?

Cahiliye devrindeki kavimler, kendilerine hiçbir zararı dokunmayan gözlerinden kestirdikleri, zayıf kavimlere savaş açarlardı. Cahiliye devrindeki savaşlar, toprak genişletmek, ganimet toplamak, köle ve cariye elde etmek için yapılırdı. Savaş esnasında zayıf düşen kavimlerin kadın ve çocuklarına hatta erkeklerine tecavüz ediyorlardı. İnsanları kuyulara atarak, idam ederek, diri diri toprağa gömerek boğuyorlardı ya da toplu halde yakıyorlardı. İşe yarayanlarını da esir alıyorlardı. İnsanlar, Allah’ın hükümlerinden uzaklaştıkça vahşileşiyorlardı. Üstelik yapmış oldukları vahşetleri Allah’a nispet ederek yapıyorlardı. Bugün de insanlar bu vahşeti din adına yapıyorlar. Maalesef, Allah’ın men ettiği kölelik ve cariyelik müessesesini helal görüyorlar. 

Cahiliye devrinde köleler köle pazarlarında alınıp satılıyordu. Merhamet yoksunu insanlar, esir düşen aileleri parçalayarak ayrı ayrı müşterilere satıyorlardı. Esirlerin çocuklarını, annelerinden ayırmakta hiçbir sakınca görmüyorlardı. Köle sahibi kölesini dilediği gibi kullanıyordu. İstediği zaman cariyesine tecavüz ediyor, bebek dünyaya getirirse bebeği anneden ayırıp satıyordu. Köle sahibi, kölesini ve cariyesini fuhşa zorluyor, bu yolla maddi menfaat sağlıyor veya ikram amacıyla onları arkadaşlarının da kullanmasına izin veriyordu. Kölelerin çocukları köle statüsündeydi. Köleler eşyadan bile değersizdi. Hiçbir hakları yoktu. Kölesini öldüren ceza giymezdi.

Allah, bu tür savaşlardan ve etik olmayan davranışlardan bütün müminleri (Müslüman, Nasrani, Musevi) men etti. Ganimet toplamak için savaş açmayı, savaş sırasında insanları yakarak ve boğarak öldürmeyi yasakladı. Müminler arası (Müslüman, Nasrani, Musevi) savaşları yasakladı. Allah: “Mümin bir kavim haksız yere diğer mümin bir kavime savaş açarsa buna göz yummayın. Tüm mümin kavimler bir araya gelerek haksızlık eden kavimi ortadan kaldırsın çünkü o kavim yer yüzünde fesat çıkarmıştır. Müşrik de olsa dost davranan, fesat çıkarmayan insanlarla iyi geçinin.” dedi. Peygamberlerine: “Siz bir diktatör değilsiniz, ben dileseydim, insanların hepsini mümin yapardım ama onları irade sahibi yaptım. Kim ki Rabbini tanımak ister, ona müjdemi ve uyarılarımı iletin fakat Ehli Kitap’tan ayrılıp kâfir olanlardan ve müşriklerden kim müminleri yok etmeye çalışır, zorbalık yapar, insanların ibadet etmesine engel olacak olursa onları yok edinceye kadar savaşın, bu nefsi müdafaadır, günah değildir.” dedi.

Kuran’ı Kerim inmeye başladıktan sonra köleler (esirler) lehine pey der pey hükümler gelmeye başladı: İlk etapta, bir aile esir düştüğü zaman onları parçalayarak ayrı ayrı satmak yasaklandı. Çocukların ailesinin elinden alınıp başkasına satılması yasaklandı. Köle sahiplerinin, kölelerine tecavüzü yasaklandı. Genç kızların erkeklere para karşılığı satılması yasaklandı. Allah, evlenme imkânı bulamayan mehir vermeye gücü yetmeyen erkeklerin namuslarını korumalarını emretti. Fuhuş yapmak ve genelevler yasaklandı: “Ellerinizin altında bulunanlar (esirler) yanınızda ücretli çalışmak isterlerse siz de onlarda iyi hal görüyorsanız onlarla anlaşma yapın. Allah’ın size vermiş olduğu mallardan siz de onlara verin, onları maaşa bağlayın.” denildi. 

24: NUR / 33. Evlenme imkânı bulamayanlara gelince Allah, lütfu ile kendilerini varlıklı kılıncaya kadar iffetlerini korusunlar. Dünya hayatının geçici menfaatlerini elde edeceksiniz diye genç kızlarınızı namuslu kalmak isterlerken, fuhşa zorlamayın. Kim onları zorda bırakırsa, bilinmelidir ki, Allah çok merhametlidir. Tecavüze uğradıkları için onların kusurlarını bağışlar (fakat sizin kusurunuzu bağışlamaz). Ellerinizin altında bulunanlar (esirler) yanınızda ücretli çalışmak isterlerse, siz de onlarda iyi hal görüyorsanız onlarla anlaşma yapın. Allah’ın size vermiş olduğu mallardan siz de onlara verin.

Köleleri hürriyetine kavuşturmak için bazı uygulamalara gidildi. Cahiliye devrindeki uygulamalara son verilip kölelik sistemi ortadan kaldırıldı. O dönemdeki mevcut savaş esirleri hürriyetlerine kavuşturuldu. Kölelere kötü muamelenin bir insanlık suçu olduğu, müminlerin bu günahtan uzak durması gerektiği vurgulandı. Bundan sonra esir alınanlara nasıl muamele edileceği ve esirlerin hakları ile ilgili yeni hükümler getirildi. Köleliğin nasıl tasfiye edilmiş olduğunu aşağıdaki ayet meallerinde birebir görmektesiniz: 

5: MAİDE / 89. Allah, bilmeyerek yaptığınız boş yeminlerinizden sizi sorumlu tutmaz ancak bile bile kendinizi bağladığınız yeminlerle sizi sorumlu tutar. Bunun da keffareti çoluk-çocuğunuza yedirdiğinizin orta derecesinden on fakiri doyurmak yahut giydirmek veya bir köle azat etmektir. Bunlara gücü yetmeyen üç gün oruç tutar. İşte yemin ettiğiniz vakit yeminlerinizin keffareti budur! Bununla beraber, yeminlerinizi gözetin. Allah size hükümlerini böylece açıklıyor ki teşekkür edesiniz.

4: NİSA / 92. Hata dışında bir mümin diğer bir mümini öldüremez. Kim bir mümini yanlışlıkla öldürürse, bir köle azat etmesi ve ölenin ailesine (varislerine) teslim edilecek bir diyet vermesi gerekir ancak ölünün ailesinin bağışlaması müstesnadır. Eğer öldürülen, mümin olmakla beraber size düşman bir kavimden ise, o zaman, öldürenin bir köle azat etmesi gerekir. Eğer öldürülen sizinle aralarında antlaşma olan bir kavimden ise öldürenin, ölenin ailesine diyet vermesi ve bir köle azat etmesi gerekir. Bunlara gücü yetmeyenin de Allah tarafından tövbesinin kabulü için arka arkaya iki ay oruç tutması gerekir. Allah, Alimdir (her şeyi bilendir), hakimdir (hüküm ve hikmet sahibidir).

58: MÜCADELE / 1. Kocası hakkında seninle tartışan ve Allah’a şikâyette bulunan kadının sözünü Allah işitmiştir. Allah sizin konuşmanızı işitir çünkü Allah işitendir, bilendir.

58: MÜCADELE / 2. İçinizde zıhâr yapanların kadınları, onların anaları değildir. Onların anaları ancak kendilerini doğuran kadındır. Şüphesiz onlar çirkin ve yalan bir söz söylüyorlar. Kuşkusuz Allah affedici ve bağışlayıcıdır.

58: MÜCADELE / 3. Kadınlardan zıhâr ile ayrılmak isteyip de sonra söylediklerine pişman olup eşlerine geri dönmek isteyenler, eşleriyle temastan önce bir köleyi hürriyetine kavuşturmalıdır. Bağışlanmanız için size öğütlenen budur. Allah yaptıklarınızdan haberdardır.

58: MÜCADELE / 4. Buna imkân bulamayan kimse, temas etmeden önce aralıksız olarak iki ay oruç tutmalıdır. Buna da gücü yetmeyen, altmış fakiri doyurmalıdır. Bu, Allah’a ve Resulüne inanmanızdan dolayıdır. Bunlar Allah’ın hükümleridir. Kâfirler için acı bir azap vardır.

Görüldüğü gibi her fırsatta kölelerin hürriyetlerine kavuşturulması için farklı kapılar açılmıştırİlahi dinlerde zayıflar, yetimler, kadınlar, köleler ve fakirler korunur. Köleler de birer insandır. Unutmayın siz de bir gün esir düşebilirsiniz. Bugünkü savaşlarda da insana yakışmayacak davranışlar sergilenmektedir. Böyle davrananlar kendilerinin mümin olduklarını iddia etmektedirler. Hz. Muhammed’e, Hz. İsa’ya ve Hz. Musa’ya inen hükümlere inandıklarını söyleyenlerin hepsi, müşrikler gibi bu çirkin davranışları helal görmektedir. Müşrikler yeniden dirilip hesap vermeyeceklerine inanıyor ve şeytanın emirlerini yerine getiriyor diyelim… Peki, mümin olduklarını iddia eden kimseler bu vahşetin affedileceğini mi zannediyor? Din adamlarından bazıları insanları uyarmadıkları gibi bu çirkin davranışları Allah’ın emriymiş gibi lanse etmekte ve Allah’a iftira atmaktadırlar. Savaşlarda esir düşen kadınları seks köleleri olarak görmek insanı insanlıktan uzaklaştırır. Allah buna müsaade etmemiştir. Bunun aksini söyleyen her kimse kâfir olur. 

İslam’ın gelişiyle esirler, evlere dağıtılmaya, evlerde misafir edilmeye ve evin üyelerinden biri sayılmaya başlandı. Esir sahiplerinin esirler üzerindeki sorumlulukları şunlar oldu: Onların velisi olmak, koruyup kollamak, bekar olanları evlendirmek, haklarına ve namuslarına tecavüz etmemek vs.

Bekar esirler, velilerinin izniyle evlendirilmeye başlandı. Müslümanlar, esirlerin evlendirilmesi ve hürriyetlerine kavuşturulması için maddi yardımlar yapmaya başladılar. Müminler, zekatlarını bir havuzda toplayarak esirleri satın aldılar. Hürriyetlerine kavuşturdular. Bugün, maalesef bu uygulamaların tam tersi yapılıyor. Müminlere yakışmayacak davranışlar sergileniyor. Ey müminler uyanın insafa gelin, tövbe edin ki dünyanız cennete dönüşsün! Merhamet edin ki Allah da size merhamet etsin, sizi ebedi hayatınızda cennetinde misafir etsin!

24: NUR / 32. Aranızdaki bekârları, kölelerinizden ve cariyelerinizden rüştünü ispat etmiş olanları da evlendirin. Eğer bunlar fakir iseler, Allah, lütfuyla onları zenginleştirir. Allah, lütfu geniş olan ve (her şeyi en iyi) bilendir.

Hür kadınla evlenmeye gücü yetmeyenlerin, zina etmemiş mümin cariyelerden birisiyle evlenmesine izin verildi. Hür kadınla evlenmeye gücü yetenlerin, cariyeyle evlenmesine izin verilmedi çünkü iki ülke arasında çok kötü bir savaş geçmişti. İki ülkenin insanları arasına kin ve nefret tohumları ekilmişti. Evliliğin sevgiye saygıya dayalı olması gerekiyordu. Anlayan kimse için Allah’ın emirleri hikmet doludur. Yaralar sarılıp esirler memleketlerine döndüğü zaman yani herkes hürriyetine kavuştuğu zaman başka. O zaman onlarla evlenmeye izin verildi.

4: NİSA / 25. Sizden her kim hür mü’min kadınları nikah edecek bir zenginliğe gücü yetmiyorsa sahiplerinin rızasını alarak mü’min olan cariyelerden nikahlayabilirsiniz. Siz birbirinizdensiniz. Allah sizin imanınızı çok daha iyi bilir. O halde sahiplerinin izniyle mehirlerini örfe göre vermek suretiyle cariyelerden iffetli olan, zina etmeyen, dost da edinmeyenlerle evlenin. Şayet onlar, evlendikten sonra bir fuhuş yaparlarsa o zaman hür kadınlar hakkında gerekli bulunan cezanın yarısı ile (elli değnekle) onları cezalandırın. Bu hükümler, içinizden günah işlemekten korkanlar içindir. Sabretmeniz ise sizin için daha hayırlıdır. Allah, çok bağışlayıcı ve çok merhamet edicidir.

24: NUR / 3. Zina eden erkekle, zina eden veya müşrik olan bir kadından başkası evlenemez; zina eden kadınla da ancak zina eden veya müşrik olan erkek evlenir. Zina edenle evlenmek, müminlere haram kılınmıştır.

Savaşta esir alınan kimseler evlere, aile yanlarına dağıtılarak oralarda misafir edilmeye başlandı. Okuma-yazma ve meslek bilen köleler öğretmenlik yapma karşılığında hem ücret aldılar hem de hürriyetlerine kavuşturuldular. Bunlar, kaldıkları ailelerin yanında hem İslami yaşantıyı görüp, gözlemleyip, öğreniyorlar hem de Arapça öğreniyorlardı. Ev sahipleri de esirlerin dillerini öğreniyor ve aralarında bir yakınlaşma oluyordu. Hürriyetlerine kavuşanların birçoğu kendi arzularıyla Müslüman oluyor ve ülkelerine birer tebliğ edici olarak dönüyordu. Bazıları ise ülkelerine dönmek istemiyor, İslâm’a hizmet için Hz. Peygamberin yanında yer alıyordu. 

4: NİSA / 26. Allah, sizlere bilmediklerinizi bildirmek, sizden öncekilerin (iyi ve kötü) yollarını size göstermek ve tövbenizi kabul etmek istiyor. Allah her şeyi çok iyi bilen, hüküm ve hikmet sahibi olandır.

Kur’an’ı Kerim’in Vahiy Kâtibi Hz. Zeyd idi. O da bir zamanlar köleydi. Allah onu Vahiy Kâtibi seçti. Kur’an’ı Kerim’i ince deri üzerine satır satır yazdı. Allah ondan razı olsun. Âmin! Allah Köle insanların da hür insanların da Rabbidir. Kullarından hiç birisine adaletsizlik yapılsın istemez. 

24: NUR / 58. Ey iman edenler! Ellerinizin altında bulunanlar (Çalışanlarınız, köle ve cariyeleriniz) ve içinizden henüz erginlik çağına girmemiş olanlar, sabah namazından önce öğleyin soyunduğunuz vakit ve yatsı namazından sonra (yanınıza gireceklerinde) sizden üç defa izin istesinler. Bunlar mahrem halde (soyunmuş olarak) bulunabileceğiniz üç vakittir. Bu vakitlerin dışında ne sizin için ne de onlar için bir mahzur yoktur. (Birbirinizin yanına girip çıkabilirsiniz.) İşte Allah, ayetlerini size böyle açıklar. Allah, her şeyi bilendir, hüküm ve hikmet sahibidir.

Sahiplerinin soyunmuş olabileceği muhtemel olan vakitlerde yatak odalarına aile fertlerinin, çalışanların, köle ve cariyelerin kapıyı çalmaksızın girmeleri yasaklandı. Diğer vakitler dışında yani giyiniklerken görüşmelerine izin verildi. Bu bize şunu gösteriyor: İslâmiyet’te cariyelik diye bir şey yok. Köle (esir) kadınların yatak odasının kapısını çalmadan içeri girmesi ve evin erkeğini mahrem halde görmesi dahi haramdır. Müslüman bir kimsenin bir cariyeyi yatağına alması nasıl helal olabilir ki? Bugün biz bunları helal görüyoruz. Tıpkı cahiliye devrindeki gibi. Kendimizi de Müslüman zannediyoruz. Biz bu davranışlarımızla aşağılanmayı hak ediyoruz. Allah der ki: “Siz durumunuzu düzeltmedikçe Allah sizin durumunuzu düzeltmez.” Bunun anlamı şudur: Biz kendimize çeki düzen verip İslâmiyet’i tam olarak yaşamadıkça halimiz harap olacak ve Allah asla bizlere yardım etmeyecektir. İslâmiyet’i yaşamak içinse gerçek İslâm’ı öğrenmek gerekir. Sultanmış, evliya imiş, şeyhmiş, imammış fark etmez. Allah’a itaat etmeyene itaat edilmez. Allah’a itaat etmeyenin adaletine ve merhametine güvenilmez.

Bu konuda birimizin durumu diğerimizinkinden farklı değildir. Çocuklarımıza gerçekleri öğretemedik çünkü bize de gerçek İslâm öğretilmemiştir. Müslüman Müslüman’a, mümin mümine, Türk Türk’e, kardeş kardeşe düşman edilmiştir. İnsanlığı bu duruma düşürenler vebal altındadır. Tabi ki bizler de bize her söylenenin doğruluğunu sorgulamadan onu doğru kabul ettiğimiz için vebal altındayız. Kendi kendimize şunu sormalıydık: “Allah’ın Kitap’ında çelişki ve adaletsizlik olabilir mi?”  Bu soruyu kendimize soramadık. Gerçek şu ki Allah, zorbalıktan hoşlanmaz ve bize merhameti emreder. Allah’ın emirlerinde çelişki ve adaletsizlik olmaz. İşte, gerçek İslâm budur. 

Güvenen Allah’a güvensin! Allah adildir ve adil davranan kullarını sever!